
Wat zijn de bijwerkingen van diltiazem? Diltiazem is een medicijn dat wordt voorgeschreven bij verschillende hart- en vaatziekten, zoals een hoge bloeddruk, pijn op de borst en hartritmestoornissen.
Het vertraagt de hartslag en zorgt dat bloedvaten minder goed samen kunnen knijpen. Hierdoor wordt het hart ontlast, ontspannen de bloedvaten en kan de bloeddruk dalen.
Diltiazem blijkt hier effectief in te zijn, maar dit middel moet niet onderschat worden. In dit artikel licht ik als farmaceut de exacte werking toe en laat ik zien wat de 11 belangrijkste bijwerkingen van diltiazem zijn.
More...
Wat is diltiazem?
Diltiazem is een zogeheten calciumantagonist, ook wel calciumkanaalblokker genoemd.
Dit houdt in dat het medicijn de instroom van calcium blokkeert in verschillende delen van het lichaam, zoals het hart en de bloedvaten.
Zo is calcium normaal gesproken verantwoordelijk voor bijvoorbeeld:
Je begrijpt dat als het mineraal vervolgens (deels) wordt geblokkeerd, je een tegenovergesteld effect krijgt: je spieren, bloedvaten en hart ontspannen meer.
Hierdoor wordt het hart ontlast en daalt de bloeddruk.
Doel van dit artikel
Hoewel verschillende mensen baat kunnen hebben bij diltiazem, vooral wanneer het hart zelfs in rust te hard en snel klopt, kleven er toch nadelen aan het middel. Soms kan het zelfs tot levensbedreigende situaties leiden, bijvoorbeeld wanneer diltiazem voor een averechts effect in het hart zorgt. In dit artikel ga ik als farmaceut in op waarom het bij de één gunstig kan uitwerken, maar bij een ander juist nadelig. En je ziet met welke 11 bijwerkingen van diltiazem je rekening moet houden.
Dosering en vormen van diltiazem
Hoewel diltiazem primair in capsule- of tabletvorm wordt voorgeschreven bij hart- en vaatziekten, kan het ook bij andere klachten helpen.
Wanneer je het krijgt vanwege het primaire voorschrift, begin je meestal met een dosering van 180 mg per dag.
Indien nodig kan dit worden uitgebreid naar 400 mg tot maximaal 500 mg per dag.
De secundaire klachten waar diltiazem verlichting bij kan bieden is wanneer je last hebt van anale fissuur of aambeien.

Je krijgt dan geen capsules, maar een gel, zalf of crème met diltiazem als werkzame stof.
De reden dat het voor dergelijke klachten wordt voorgeschreven, is vanwege het ontspannende effect wat het medicijn geeft op de spieren, waaronder de kringspier. Niet dat diltiazem direct de klachten verhelpt, maar wel het lichaam beter in staat stelt de complicaties te herstellen.
11 Belangrijkste bijwerkingen van diltiazem
- Te trage hartslag
- Te lage bloeddruk
- Maag-darmklachten
- Oedeem
- Gewichtstoename
- Huidklachten
- Spier- en gewrichtsklachten
- Psychische klachten
- Nierfalen
- Leverontstekingen
- Hartklachten
#1 Te trage hartslag
Een te trage hartslag is een vervelende, maar ergens 'logische' bijwerking van diltiazem. Het middel blokkeert immers de calciumkanalen in diverse delen van het lichaam, waaronder het hart en de bloedvaten.
Hierdoor wordt het hart vertraagd en gaat het langzamer kloppen. Voor mensen wiens hart te snel klopt en bij hartritmestoornissen is dat ook juist de intentie, maar in sommige gevallen kan deze werking doorslaan.
Er zijn vrij duidelijke symptomen waar je een te trage hartslag aan merkt, zoals duizeligheid en extreme vermoeidheid.
Dit komt doordat er dan mogelijk te weinig bloed en zuurstof worden geleverd aan de hersenen. Sommige mensen vallen hierdoor flauw.
Let op als je in een risicogroep valt
Je wilt extra alert zijn op deze diltiazem bijwerking wanneer je:
#2 Te lage bloeddruk
Net als dat het effect op het hart kan doorslaan, kan dat ook met je bloeddruk gebeuren. Hoewel de intentie is om de bloeddruk te verlagen, moet het ook weer niet té laag worden.

Patiënten kunnen deze bijwerking van diltiazem met name ervaren wanneer ze opstaan uit een zittende of liggende houding
Dit effect heet orthostatische hypotensie.
Wanneer je opstaat, zakt door de zwaartekracht het bloed naar de 'onderkant' van het lichaam.
Om te voorkomen dat (vitale) organen onvoldoende bloedtoevoer krijgen, zorgt het lichaam er normaal gesproken voor dat bloedvaten samenknijpen.
Op die manier stijgt de bloeddruk en ontstaat er geen bloed- en zuurstoftekort bij (vitale) organen.
Maar diltiazem kan dat proces dus blokkeren, waarbij je bloeddruk te laag wordt bij het opstaan en er dus een tekort aan bloed en zuurstof kan ontstaan.
Dit kan zowel voor milde als gevaarlijke klachten zorgen, zoals:
#3 Maag-darmklachten zijn veelvoorkomende bijwerkingen van diltiazem
Misselijkheid, verstopping of juist diarree en buikpijn; het zijn allemaal bekende bijwerkingen van diltiazem.
Dit is allemaal vrij goed te verklaren, aangezien onze spijsvertering ook diverse spieren bevat om het voedsel wat we eten goed te verwerken en 'verder te duwen'. Om die processen goed te laten verlopen is voldoende calciuminstroom nodig. Diltiazem belemmert dat en kan daarmee dus ook de spijsvertering ontregelen.
Zowel in je maag als in je darmen kun je daar last van krijgen. Sommige mensen krijgen ook veel last van brandend maagzuur en veranderingen in eetlust.
#4 Oedeem
Diltiazem zorgt er met name voor dat de slagaders in het lichaam verwijden. Niet ALLE aders in het lichaam verwijden. Er zijn kleinere bloedvaten die niet of nauwelijks worden beïnvloed door het medicijn.
Wat er dan gebeurt: er stroomt meer bloed door de slagaders (vanwege de verwijding).
En dat bloed stroomt dan met dezelfde 'bloedgang' door de kleine bloedvaten.
Maar wanneer kleinere bloedvaten niet meegaan in de verwijding, terwijl er wel meer bloed doorheen gaat, dan ontstaat er een verhoogde druk binnen die vaten.

Door de verhoogde druk in kleine vaten kan er vocht uitlekken naar omliggende weefsels. Maar door de zwaartekracht zakt dat vocht naar beneden, waardoor je oedeem (vochtophopingen) krijgt in de onderbenen, enkels en voeten.
Oedeem is (meestal) geen pijnlijke bijwerking van diltiazem, maar wel een vervelende. Je benen en voeten kunnen zwaar aanvoelen, kleding en schoenen passen niet goed meer etc.
#5 Gewichtstoename
Veel mensen die diltiazem gebruiken merken vroeg of laat dat hun gewicht toeneemt, zelfs zonder verandering van hun eetpatroon. En dat kan helaas kloppen, want aankomen is een bekende en goed te verklaren bijwerking van diltiazem.
Het kan te maken hebben met extra vetopslag, maar dat is niet altijd het geval. De trigger ligt in ieder geval vaak bij andere bijwerkingen, waardoor je dus gewichtstoename krijgt:
#6 Huidklachten zijn vervelende bijwerkingen van diltiazem
Er kunnen op meerdere manieren huidproblemen optreden als bijwerking van diltiazem. De meest voorkomende is 'flushing', waarbij je een rode verkleuring krijgt in je gezicht en hals.

Soms gaat dat gepaard met een warm en/of branderig gevoel, maar meestal voel je er weinig van.
Dit zijn dus niet de meest gevaarlijke klachten, maar wel zichtbaar.
Er kan ook een soort allergische reactie optreden, waarbij de huid op willekeurige delen opzwelt en mogelijk gaat jeuken.
Maar sommige mensen krijgen ook last van uitslag wat zich over het hele lichaam kan uitspreiden. Of ernstigere huidklachten zoals galbulten en netelroos.
Je wilt er ook rekening mee houden dat bestaande en voormalige huidproblemen ineens (extra) de kop op kunnen steken. Als je bijvoorbeeld in het verleden last heb gehad van eczeem of psoriasis, kan dit weer aangewakkerd worden.
#7 Spier- en gewrichtsklachten
Wanneer oedeem als bijwerking optreedt in je enkels of rondom andere gewrichten, dan kan het excessieve vocht druk uitoefenen op je spieren en gewrichten. Dát kan wel voor pijn en ongemak zorgen in die lichaamsdelen.
Je mobiliteit kan er flink onder lijden
Daarbij verandert diltiazem natuurlijk de lichaamsdoorbloeding. Deze veranderingen kunnen ook zo hun effect hebben in je spieren en gewrichten.
Hierdoor kun je last krijgen van stijfheid in die spieren, pijn of een zwaar gevoel. Andere klachten die onder deze bijwerking van diltiazem vallen zijn:
De oorzaken zijn helaas niet altijd bekend. Wetenschappers vermoeden dat het komt door een vergelijkbare reactie als de huidklachten.
In dit geval een soort allergische reactie, waarbij het immuunsysteem stofjes afgeeft die een lichte ontstekingsreactie veroorzaakt in je spieren en gewrichten.
#8 Psychische klachten
Er zijn in het verleden meldingen geweest van depressieve klachten onder diltiazem-gebruikers, maar tegenwoordig wordt er weinig meer over gesproken.
Dit kan ermee te maken hebben dat de klachten niet vaak worden herkent als een bijwerking van dit medicijn.
Maar ook in de bijsluiter staat dat je last kunt krijgen van allerlei psychische klachten en slaapstoornissen.
Het is helemaal oppassen geblazen wanneer je andere middelen gebruikt die invloed hebben op je hersenen, zoals kalmeringsmiddelen en antidepressiva.

Houd er dus rekening mee dat je te maken kunt krijgen met:
#9 Nierfalen is een gevaarlijke bijwerking van diltiazem
Het komt gelukkig niet vaak voor, maar diltiazem kan soms een slechte uitwerking hebben op je nieren. Onze nieren zijn namelijk extreem gevoelig voor veranderingen in de bloedsomloop en bloeddruk.
Door de veranderingen kan de druk in de filters van je nieren hierdoor te ver dalen, waarna het orgaan zijn werk niet goed meer kan uitvoeren. Er zijn ook gevallen bekend waarbij nierweefsel ontstoken raakt door het gebruik van diltiazem. Dat gebeurt eigenlijk als een soort afweer tegen het medicijn.
Daarbij kunnen de nieren in de war raken als gevolg van de andere bijwerkingen, zoals de vochtophopingen en wanneer de hartslag ernstig vertraagd wordt. Zodra de nierfunctie ondermaats is spreken we van nierfalen.
Je wilt extra alert zijn als je al kwetsbare nieren hebt, zoals:
#10 Leverontstekingen
Bij leverontstekingen door diltiazem, hebben we het meestal over de zogeheten geneesmiddel-geïnduceerde hepatitis. Dit is een ontsteking die ontstaat, doordat het lichaam de medicatie of afbraakproducten ervan ziet als zijnde kwaadaardig.

En het gekke is dat het lichaam de eigen lever dan kan gaan aanvallen.
De lever is immers grotendeels verantwoordelijk voor het afbreken van het medicijn, waarna verschillende afbraakproducten ontstaan.
Maar als het lichaam de diltiazem of diens afbraakproducten als indringers ziet, kan het dus de eigen levercellen kapot maken.
Meestal merk je deze diltiazem bijwerking niet meteen, maar sluipt het er over een periode van weken tot maanden in.
Soms ontstaat er geelzucht, door de ophoping van afvalstoffen. Je huid en oogwit kleuren dan geel, je ontlasting wordt licht en krijgt zeer donkere urine. Dit zijn duidelijke signalen die serieus genomen moeten worden.
#11 Hartklachten
Een van de meest paradoxale bijwerkingen van hoge bloeddrukmedicijnen in het algemeen is dat je JUIST problemen met je hart kunt krijgen.
Je moet het zo zien dat diltiazem de signaaloverdracht binnen de hartspier ook beïnvloedt. Voor mensen met hartritmestoornissen en pijn op de borst door een zuurstoftekort in het hart pakt dat meestal juist goed uit.
Maar soms raakt het hart helaas nog verder ontregeld. Je kunt dan (verergerde) hartritmestoornissen, hartkloppingen of hartoverslagen krijgen. In zeldzame gevallen treedt er zelfs een hartstilstand op.
Neem voorgoed afscheid van diltiazem met het Bloeddruk Verlagen Geheim!
Zoals je ziet zijn de bijwerkingen van diltiazem geen kinderspel. Ze lopen uiteen van mild tot potentieel levensbedreigend. Dus hoe prettig zou het zijn om een gezonde bloeddruk te krijgen én behouden zonder dit medicijn? Gelukkig kan dat!
Recentelijk is ontdekt dat het mogelijk is om je hoge bloeddruk zonder medicijnen te verlagen. Alles wat je nodig hebt kan je vinden in de supermarkt.
Je keert het om met één krachtige methode. Het is wat ik 'Het Bloeddruk Verlagen Geheim' noem. Over dit geheim heb ik een aantal pagina's geschreven die je leven voorgoed zullen veranderen. Je zult daarin leren:
- Waarom je een hoge bloeddruk hebt gekregen
- Welk mechanisme je kan gebruiken om je bloeddruk te verlagen
- De beste tips om binnen enkele weken je hoge bloeddruk te genezen
Vul hieronder je e-mailadres in en dan stuur ik je het E-book gratis op.
Groetjes,
Ben Kuiper
P.s: welke bijwerkingen van diltiazem zijn bij jou opgetreden? Laat hieronder een reactie achter.
Dit artikel is als laatst bijgewerkt op: 9 september 2025
