Zoetstoffen en Diabetes Type 2: De Waarheid Boven Tafel

Suikerspiegel Verlagen / Diabetes Omkeren

dec 31
Zijn Zoetstoffen Veilig Bij Diabetes Type 2_

Gaan zoetstoffen samen met diabetes type 2? Welke kunstmatige zoetstoffen zijn veilig om te consumeren en welke niet?

Wat is de ECHTE waarheid achter zoetmakers? Een greep uit de vele vragen die ik regelmatig van bezoekers krijg.

In dit artikel ga ik open kaart spelen over de 17 meest voorkomende zoetstoffen in onze voeding. En welke invloed een zoetstof heeft op diabetes type 2 patiënten. 

More...

1.0 Zijn zoetstoffen veilig bij diabetes type 2?

Waarschijnlijk hoef ik je niet te vertellen dat er over zoetstoffen veel tegenstrijdigheden bestaan. Vooral aspartaam is erg berucht.

Sommige organisaties en instituten publiceren horrorverhalen over zoetstoffen. Je zou er allerlei rare en nare ziektes, afwijkingen en klachten door krijgen. En vervolgens zegt het Voedingscentrum dat het "bij normale hoeveelheden" totaal niet schadelijk is.

Wat moeten hier nog van geloven? Wat is de waarheid?

Doel van dit artikel

Dit artikel biedt een compleet overzicht over zoetstoffen. Je leest alle voors- en tegens en wat er werkelijk gebeurd in je lichaam na consumptie.


Ik beschrijf dit voor zoetstoffen in het algemeen en per zoetstof specifiek.


Ook ga ik in op de vele meningen die er in de loop der jaren gevormd zijnMaar bovenal is het belangrijk om te kijken naar: 


"Wat zegt de wetenschap?"


En met wetenschap bedoel ik geen twijfelachtige studies. Ik bedoel oprechte en representatieve studies waar je op mag vertrouwen.

  • Je leest de waarheid over 17 veelvoorkomende zoetstoffen.

1.1 Wat zijn zoetstoffen?

Je vindt ze tegenwoordig in steeds meer producten. Kunstmatige zoetstoffen.

Je ziet ze terug in suikervrije frisdrank, zuivelproducten, limonade, ijs, zoetjes voor in de koffie, soep, augurken, kruidenzakjes, en de lijst gaat nog wel even door.

Over het algemeen staan zoetstoffen bekend als caloriearme ingrediënten met een (zeer) zoete smaak.

Je krijgt dus wel de lekkere smaak, zonder de calorieën.

Daarnaast hebben zoetstoffen een veel minder grote impact op je bloedsuiker dan andere zoete ingrediënten. 

Frisdrank met zoetstof

Zoals suiker en alle verkapte versies daarvan (glucose, dextrose, fructosestroop etc.).

Laat ik eerst ingaan op waar het allemaal mee begon...

1.2 Suiker 

Er bestaan tal van suikersoorten. De meest bekende soort is 'sacharose'. Dit is geraffineerde suiker gewonnen uit suikerpalm, suikerbiet of suikerriet.

De 5 meestvoorkomende suikers:

  • Kristalsuiker of de welbekende tafelsuiker
  • Fruitsuiker (fructose)
  • Melksuiker (lactose)
  • Druivensuiker (glucose)
  • Dextrose

De zoetkracht per suikersoort loopt nogal uiteen. Maar één ding is altijd hetzelfde: het aantal calorieën. Met één gram suiker krijg je namelijk 4 kcal binnen. 

Aanvullende informatie

Eén gram suiker bevat dus 4 kcal. Dit geldt ook voor koolhydraten en eiwitten. Eén gram daarvan levert 4 kcal.

Maar wist je dat één gram alcohol maar liefst 7 kcal levert? En één gram vet zelfs 9 kcal?

Aangezien vet de meeste calorieën bevat, wordt vaak gedacht dat je hiervan dik wordt. Vandaar dat vet voor lange tijd de boeman was als het gaat om overgewicht bij mensen.

De werkelijkheid is wat genuanceerder. Alleen dat is niet voor dit artikel, maar komt verder aan bod in onze cursus. Laat ik nu verder gaan met suiker.

1.3 De Glycemische Index

De ene soort suiker is de ander niet. En toch leveren ze allemaal dezelfde hoeveelheid calorieën. Het is vooral interessant om te kijken naar de Glycemische Index (GI) van een product.

Glycemische Index van Zoetstoffen
  • De GI geeft weer in hoeverre een stofje of product invloed heeft op de bloedsuikerspiegel.

Hoe hoger de GI, hoe sneller je bloedsuiker omhoog schiet.

En bij vrijwel alle soorten suiker is de GI hoger dan 60, wat indiceert dat je bloedsuiker zeer snel piekt.

En daar komen kunstmatige zoetstoffen om de hoek kijken. Want ook al leveren ze wél de zoete smaak, je krijgt niet de hoeveelheid calorieën binnen.

En al helemaal niet de invloed op je bloedsuikerspiegel.

Dit gebrek aan calorieën en impact op de bloedsuiker zou een kunstmatige zoetstof veiliger maken voor diabetici om te consumeren. Maar is dat wel zo?

Voordat ik antwoord geef op die vraag is het belangrijk om te weten dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen de zogenaamd 'laagcalorische zoetstoffen' en de 'polyolen'. 

  • Onder de zoetstof sorbitol ga ik verder in op de werking van de Glycemische Index.

1.4 Polyolen

Deze zoetstoffen zijn de minst intensieve. Doorgaans zijn ze 0,4 tot maximaal 1 keer zoeter dan suiker. Oftewel, ze zijn minder zoet dan tafelsuiker. 

Daar suiker van zichzelf 4 kcal per gram levert (of het nu kristal-, melk-, of fruitsuiker is), leveren de meeste polyolen zo'n 2,4 kcal per gram. Erythritol is een bijzondere polyol. Deze levert namelijk 0 kcal per gram.

Het gunstige van polyolen voor diabetici is dat ze nauwelijks tot geen invloed hebben op de bloedsuikerspiegel. Echter kunnen bepaalde polyolen bij grotere hoeveelheden (al vanaf 20 gram) zorgen voor darmklachten zoals darmpijn en winderigheid.

Niet voor niets moet er verplicht op verpakkingen met polyolen staan: "Overmatig gebruik kan een laxerend effect hebben."

1.5 Laagcalorische zoetstoffen

Er zit een aantal opvallende verschillen tussen polyolen en de meer intensieve, 'laagcalorische' zoetstoffen. Die laatste zijn namelijke enerzijds véél zoeter dan suiker (gemiddeld wel 200x), terwijl ze nagenoeg geen calorieën bevatten.

Deze zoetstoffen zie je vaak terug in light/zero frisdrank, suikervrije toetjes en snoepjes. Of je kunt ze als 'zoetjes' kopen voor in de koffie.

Verschillende laagcalorische zoetstoffen worden niet door het lichaam verwerkt of opgenomen. Ze verlaten dus in oorspronkelijke staat het lichaam. Deze leveren dan ook letterlijk 0 calorieën. 

1.5.1 Meerdere zoetstoffen in één product

Zelden zie je dat er in een met zoetstoffen-gezoet product gebruik wordt gemaakt van slechts één zoetstof. Vaak worden er meerdere zoete krachten ingezet om de ideale smaak te krijgen.

Daarnaast kunnen bepaalde zoetstoffen elkaar versterken, zodat er minder van een ieder nodig is. Of worden zoetmakers gecombineerd om andermans minder lekkere bijsmaak te maskeren.

Sucralose, acesulfaam-K en de beruchte aspartaam zijn goede voorbeelden van laagcalorische zoetstoffen die vaak worden gecombineerd.


1.6 Dit gebeurt er in je lichaam na consumptie

Per zoetstof verschilt het behoorlijk hoe je lichaam ermee omgaat en erop reageert. Doorgaans wordt een zoetstof niet of slechts gedeeltelijk opgenomen door het lichaam.

Oftewel, je eet of drinkt het, geniet van de lekkere smaak en vervolgens verlaat de zoetstof "onaangetast" je lichaam op het toilet.

Genieten zonder problemen?

Dit klinkt misschien te mooi om waar te zijn. "Dus ik kan nu alsnog genieten van deze zoetstoffen, zonder problemen te ondervinden?"

Het is de waarheid. Veel zoetstoffen worden niet opgenomen door het lichaam waardoor het dus ook geen calorieën levert of (noemenswaardige) invloed heeft op de bloedsuikerspiegel.

Hierdoor kunnen mensen toch blijven genieten van kunstmatige zoetmakers, zonder hier lichamelijke problemen van te ondervinden.

Maar dit is doorgaans enkel bij matig gebruik. Wanneer je boven een bepaalde grens aan bepaalde zoetstoffen nuttigt, kun je wel degelijk lichamelijke effecten ondervinden.

Per zoetstof zal ik dan ook beschrijven waar de grens ligt en wat kan gebeuren zodra je die grens passeert.

In de eindconclusie van dit artikel beschrijf ik de 2 beste zoetstoffen die je kunt consumeren. Deze hebben geen negatieve invloed op de bloedsuikerspiegel (zelfs bij hoge doseringen niet) en je ondervindt er ook geen andere klachten van.

1.7 Je hersenen bij zoete producten

In het artikel over welke frisdrank je mag drinken bij diabetes type 2 heb ik het al gehad over wat suiker en andere zoetigheid met je hersenen doen.

Hieruit kun je concluderen dat zoetstoffen eigenlijk not-done zijn. 

Je blijft namelijk nog altijd verslaafd aan zoetigheid zolang je zoete producten blijft eten. 

Hoe meer je ervan eet of drinkt, hoe meer je hersenen er naar verlangen.

Dit is onveranderd. Als je echt wilt 'afkicken' en 'normaliseren' van al die zoetigheid, dan dien je het 6 weken volledig te laten staan. 

Zoetstoffen Hersenen

Wel is het zo dat we allemaal wel eens van een een lekker toetje of andere zoetigheid houden. Vandaar: geniet, maar doe het met mate.

Op die manier kun je blijven genieten van zoetigheid zonder dat je lichaam er hinder van ondervindt en blijft het leuk. Laat ik nu aftrappen met de meest beruchte en tevens één van de meest voorkomende zoetstoffen. 


2.0 De waarheid over zoetstoffen

Om onderstaande informatie samen te stellen heb ik gebruik gemaakt van deze drie bronnen:

2.1 Aspartaam

Aangeduid als E951.

Dit is één van de meest gebruikte (en beruchte) zoetstoffen ter vervanging van suiker. Je vindt het terug in ontzettend veel producten zoals suikervrije frisdrank, zoete zuivelproducten, snoep, kauwgom en zelfs supplementen.

  • Aspartaam valt onder de laagcalorische zoetstoffen.
  • Het is ongeveer 200 x zoeter dan suiker
  • Bevat 0,1 kcal per 100 gram zoetstof.
  • Aspartaam wordt vaak gecombineerd met andere zoetstoffen zoals acesulfaam-K en sucralose om elkaars zoetkracht te versterken.

2.1.1 Veiligheid van aspartaam 

Op het internet zijn vele tegenstrijdige berichten te lezen over de (on)veiligheid van aspartaam.

Is Aspartaam Veilig bij Diabetes Type 2

Zo blijkt uit het ene artikel dat aspartaam niet schadelijk is bij dagelijks gebruik (voorbeeld).

Een andere publicatie geeft als conclusie 'er is onvoldoende bewijs om een definitieve conclusie te bieden' (voorbeeld).

En weer een ander artikel zegt weer dat je het koste wat kost moet vermijden, vanwege de vele gevaren (voorbeeld).

Er zijn tientallen, zo niet honderden publicaties te vinden die vaker dan niet lijnrecht tegenover elkaar staan. Wat moeten we hier nog van geloven?

2.12 Horrorverhalen

Je kent ze ongetwijfeld. De vele horrorverhalen die rond gaan bij het (veelvuldige) gebruik van aspartaam.

Of mensen echt allerlei nare ziektes en klachten door aspartaam ervaren, is iets waar ik geen oordeel over kan geven. Ik ben er niet bij geweest en ik weet niet of deze mensen hier écht last van hebben.

Vooralsnog lijkt het er in ieder geval op dat het overgrote deel van de aspartaam-horror verzonnen is.

De uiteindelijke conclusie na uitvoerig onderzoek is namelijk (ondanks alle andere publicaties die iets anders beweren):

Bereken zelf hoeveel je mag consumeren

In één blikje cola van 330 ml ligt zit ongeveer 80 mg Aspartaam. Zo kun je voor jezelf bepalen hoeveel je ongeveer op een dag mag drinken.

Dat het veilig is geldt daarmee ook voor diabetici! Aspartaam is namelijk een eiwitgeen koolhydraat.

Het heeft in matige-normale hoeveelheden GEEN invloed op de bloedsuiker. Het veroorzaakt ook geen insulinerespons.

Daarbij is gebleken dat het juist kan helpen om de calorie- en suikerinname te beperken. Omdat je tóch iets zoets kan eten/drinken zonder dat je de suikers of calorieën daarvan binnenkrijgt.

2.1.3 Een kanttekening

Toch wil ik hier een kanttekening bij vermelden. Want ondanks al deze lovende woorden, is het verstandig om nu niet helemaal los te gaan in de met-aspartaam-gezoete-producten. 

Er is namelijk nog steeds veel onderzoek gaande naar de exacte effecten van aspartaam op het lichaam en gezondheid. 

Zo zijn er berichten die uitwijzen dat deze zoetstof een negatief effect kan hebben op de darmflora. Daarnaast mogen mensen met de erfelijke aandoening fenylketonurie (PKU) GEEN aspartaam binnenkrijgen.

Tip!

Luister goed naar je lichaam. Zelf heb ik nog nooit problemen ervaren bij het nuttigen van aspartaam. Van sommige mensen hoor je dat ze er migraine of andere kwaaltjes door krijgen. Kijk voor jezelf hoe jouw lichaam erop reageert. Merk je dat jouw lijf de zoetstof niet goed verdragen kan, stop er dan per direct mee.


2.2 Acesulfaam-K

Ook wel E950 genoemd.

Deze zoetstof zie je vaak terug in suikervrije -en toch zoete- producten zoals frisdrank en suikervrije koekjes.

  • Acesulfaam-K valt onder de laagcalorische zoetstoffen.
  • Het is ongeveer 200 x zoeter dan suiker
  • Bevat 0 kcal per 100 gram zoetstof.
  • Vanwege wat bittere nasmaak wordt acesulfaam-k vaak gecombineerd met andere zoetstoffen zoals aspartaam. Hierdoor valt de nasmaak grotendeels weg.

2.2.1 Veiligheid van acesulfaam-k

Tot 200°C is acesulfaam-k hittebestendig. Vandaar dat de zoetstof vaak wordt ingezet bij warmere producten. Het is wel zo dat het wat zoetkracht verliest bij toediening in zure producten.

Wanneer het je lichaam binnentreedt, zal het in ieder geval onveranderd je lichaam weer verlaten. Het heeft daarmee dus geen invloed op je bloedsuikerspiegel of hormoonhuishouding.

Dat het niets met je lijf doet betekent niet dat je het maar onbeperkt kunt nuttigen. Het is en blijft een synthetische stof die van nature niet in je voedsel voorkomt.

2.3 Sucralose

De volledige benaming van E955.

Dit is de typische zoetstof van Optimel producten. Sucralose smaakt als enige zoetstof écht naar suiker. Alleen dan zonder de invloed op de bloedsuiker of insulinehuishouding.

  • Sucralose valt onder de laagcalorische zoetstoffen.
  • Het is 600 x zoeter dan suiker
  • De zoetstof zelf bevat geen kcal.
Zuivelproduct met zoetstof

2.3.1 Veiligheid van Sucralose

Ook sucralose wordt vaak gecombineerd met andere zoetstoffen om de intensiteit te versterken. 

Aangezien het letterlijk geen invloed heeft op de bloedsuikerspiegel of productie van insuline en andere hormonen, is het veilig voor diabetici.

Na consumptie verlaat het onveranderd je lichaam.


2.4 Sacharine

Herkenbaar als E954 op verpakkingen.

Sacharine wordt al meer dan een eeuw gebruikt als zoetstof. Je ziet het vaak terug in tandpasta's om de smaak te verbeteren.

  • Sacharine valt ook onder de laagcalorische zoetstoffen.
  • De zoetkracht loopt uiteen van 300 tot 500 keer zoeter dan suiker.
  • Bevat 0 kcal per 100 gram zoetstof.

2.4.1 Veiligheid van Sacharine

Voor lange tijd werd Sacharine veilg bevonden. Er is echter in de jaren '70 een onderzoek geweest waaruit bleek dat de zoetstof blaaskanker kan veroorzaken bij mannelijke ratten.

Bij het langdurig nuttigen van zeer grote hoeveelheden in ieder geval.

Dit onderzoek zorgde voor veel ophef, waarna de veiligheid van Sacharine sterk in twijfel werd getrokken. Later bleek dat dit gevolg en de werking ALLEEN in ratten kan plaatsvinden. Voor mensen vormt het geen risico. 

Zo zie je maar dat -ook al lijken ratten qua fysiologie veel op mensen- conclusies op basis van proeven met ratten niet altijd iets hoeven te zeggen over de werking en effecten op mensen.


2.5 Stevia (of Steviolglycosiden)

Stevia zie je terug op verpakkingen als E960 of steviolglucosiden. Al vaker heb ik het gehad over de zoetstof stevia en waarom ik hier zo blij mee ben.

Van origine is het een kruid waar ofwel het blad, ofwel de geïsoleerde steviolglycosiden als zoetmaker worden ingezet. 

Stevia
  • Stevia valt ook ook onder de laagcalorische zoetstoffen.
  • Het is ongeveer 200 tot 300 keer zoeter dan suiker
  • Bevat geen kcal

Stevia heeft van zichzelf een wat bittere nasmaak. Om dit te voorkomen wordt het vaak gecombineerd met andere zoetstoffen zoals erythritol.

Interessant om te zien is dat stevia uniek is qua werking op het lichaam. 

Daar intensieve zoetstoffen zoals Acefulsaam-K of Sucralose letterlijk geen effect hebben op het lichaam, gebeurt er bij de inname van stevia iets interessants. 

2.5.1 Invloed van stevia op het lichaam

Stevia zelf wordt niet opgenomen in het lichaam. Wel is het zo dat de steviolglycosiden in onze darmen worden omgezet naar steviol. Die wordt vervolgens deels opgenomen door ons lichaam. 


Het blijkt dat de steviol uit stevia een bloeddruk verlagend effect heeft bij mensen met een hoge bloeddruk.


Daarbij zijn er een aantal studies waaruit blijkt dat stevia een zeer lichte verlaging op de bloedsuikerspiegel teweeg kan brengen.


Dit zijn beide gunstige conclusies voor mensen met diabetes type 2.


Deze onderzoeken staan nog wel in de kinderschoenen. Er moet nog meer onderzoek volgen om een definitieve conclusie te kunnen trekken. Maar tot zover ziet het er in ieder geval lovend uit.

2.5.2 Veiligheid van stevia

Stevia is veilig voor gebruik. Diverse instanties hebben dit in de jaren rond 2010 aangetoond en beoordeeld.

Het is daarbij ook goed om te weten dat stevia en steviolglycosiden géén invloed hebben op de bloedsuikerspiegel of de aanmaak van insuline.

  • De maximale veilige hoeveelheid van stevia per dag staat op 4 mg/kg lichaamsgewicht. 

Vind je deze blog leerzaam? Klik op één van de onderstaande knoppen om hem te delen!


2.6 Advantaam

Deze zoetstof wordt ook wel aangeduid met E969.

Advantaam is een wat bijzondere zoetstof. Niet alleen omdat je het weinig terugziet in producten, maar vooral omdat het een zoetstof is gemaakt van een zoetstof.

Advantaam wordt namelijk gewonnen uit aspartaam en vanille. Het wonderlijke is dat het 100 keer zoeter is dan aspartaam.

  • Advantaam valt onder de laagcalorische zoetstoffen.
  • Deze zoetstof is maar liefst 30.000 keer zoeter dan suiker en 100 keer zoeter dan aspartaam.
  • Het bevat calorieën, maar bij toepassing valt dit in het niet aangezien je slechts een extreem kleine hoeveelheid nodig hebt om een product zoet te maken.

2.6.1 Veiligheid van advantaam

Gebleken is dat advantaam veilig is voor menselijke consumptie. Het is echter wel zo dat mensen met PKU beter producten met advantaam niet kunnen nuttigen. 

Dit heeft te maken met de aspartaam die in advantaam zit, wat voor problemen kan zorgen bij deze aandoening.

Aspartaam bevat namelijk fenylalanine en mensen met PKU kunnen dit aminozuur niet goed verwerken.

Wanneer fenylalanine zich dan ophoopt in het lichaam, kan dit voor hersenproblemen zorgen. 

Advantaam uit Vanille

Geen aspartaam of advantaam nemen dus als je die aandoening hebt.

  • Advantaam wordt voor een klein deel opgenomen in het lichaam en verlaat via de ontlasting het lichaam. Aangezien het geen invloed uitoefent op de bloedsuiker- of insulinespiegel, is het veilig voor diabetici type 2 met een maximum van 5 mg / kg lichaamsgewicht per dag.

2.7 Thaumatine

Deze zoetstof zie je terug op producten als E957.

Het wordt vaak gebruikt in toetjes en kauwgom. Aangezien het een hele andere smaak heeft dan suiker, wordt het echter vaker ingezet als smaakversterker.

  • Thaumatine valt onder de laagcalorische zoetstoffen.
  • Het is ongeveer 2500 keer zoeter dan suiker.
  • Thaumatine is een eiwit en bevat daarom net zoveel calorieën (4 kcal per gram). Het wordt daarmee net zo verwerkt als andere eiwitten.

2.7.1 Veiligheid van thaumatine

Tenzij je niet tegen eiwitten kunt, is thaumatine veilig in gebruik. Het wordt net zo verwerkt als andere eiwitten. Vandaar dat je deze zoetstof met een gerust hart kunt nuttigen.

Dit betekent dat er ook geen maximale hoeveelheid per dag is vastgesteld. 


2.8 Cyclamaat

Aangeduid met E952. Cyclamaat is een zoetstof die je niet veel tegenkomt in producten. Je herkent het als zijnde 'natriumcyclamaat' of 'calciumcyclamaat'.

Het wordt zo nu en dan gebruikt in zoete drankjes, zoet broodbeleg, toetjes en deegproducten. 

  • Cyclamaat valt onder de laagcalorische zoetstoffen.
  • Het is ​gemiddeld 40 x zoeter dan suiker
  • Bevat geen kcal
  • Cyclamaat wordt vaak gecombineerd met andere zoetstoffen. omdat het helpt de bittere nasmaak van andere zoetmakers te maskeren.

2.8.1 Veiligheid van cyclamaat

Het overgrote deel van cyclamaat wordt na inname weer uitgescheiden door het lichaam. Toch wordt een klein deel wél opgenomen, ondanks dat het geen calorieën levert. 

Het is qua veiligheid van cyclamaat niet zozeer de zoetstof zelf waar je voor op moet passen. Deze zoetstof heeft namelijk letterlijk 0 invloed op je bloedsuiker- of insulinespiegel. 

CYCLOHEXYLAMINE

Wel wordt cyclamaat in de darmen bij ongeveer 10% van de mensen deels omgezet naar cyclohexylamineDit is een chemische stof die sterke (interne) irritatie en andere klachten kan veroorzaken.

  • Volgens de autoriteiten is daarom de maximale toegestane hoeveelheid van cyclamaat 7 mg/kg lichaamsgewicht per dag.

Deze maximale hoeveelheid is niet vanwege de cyclamaat zelf, maar met het oog op de omzetting naar cyclohexylamine.

De maximale toegestane hoeveelheid geldt dus in feite enkel voor de kleine groep mensen bij wie de omzetting naar de chemische stof plaatsvindt.

Aangezien dit moeilijk te onderzoeken valt bij ieder individu, is er een algehele maximale toegestane hoeveelheid vastgesteld. Die is voor iedereen veilig.


2.9 Neohesperidine DC

Het e-nummer van neohesperidine DC is E959 en de volledige naam is neohesperidine dihydrochalcon.

Interessant om te zien is dat deze intensieve zoetstof wel degelijk calorieën bevat (zo'n 2 kcal per gram zoetstof), maar aangezien er zo weinig van nodig is om een product zoet te maken valt de geleverde energie te verwaarlozen.

  • Neohesperidine DC valt onder de laagcalorische zoetstoffen.
  • Het is ​zo'n 500 x zoeter dan suiker
  • Bevat 2 kcal per gram zoetstof; maar er is in een product dermate weinig nodig dat het bij normale toepassing 0 tot 0,1 kcal levert.

Deze zoetstof wordt niet heel veel toegepast in reguliere producten, aangezien het een typisch frisse drop-/muntachtige smaak heeft. 

2.9.1 Veiligheid van neohesperidine dihydrochalcon 

Neohesperidine dihydrochalcon wordt slechts voor een klein deel in het lichaam opgenomen. Het deel dat wordt opgenomen verlaat via de normale weg het lichaam.

De afbraakstofjes die hieruit ontstaan zie je ook terug bij de verwerking van 'normale' voeding.

Verder is gebleken dat neohesperidine DC geen invloed heeft op onze bloedsuikerspiegel of insulinehuishouding. Veilig voor diabetes type 2 patiënten dus.

  • De maximale veilige hoeveelheid per dag is vastgesteld op 5 mg/kg lichaamsgewicht.

2.10 Tagatose

Het e-nummer van Tagatose is E963. Deze zoetstof valt een beetje tussen de intensieve en extensieve zoetstoffen in. 

Zoetstof gemaakt uit melksuiker

Het is geen polyol, maar ook geen intensieve zoetstof.

  • Tagatose valt onder de 'overige' zoetstoffen
  • Het is net iets minder zoet dan suiker
  • Bevat 1,5 kcal per gram zoetstof.

2.10.1 Veiligheid van tagatose

Voor mensen met diabetes type 2 is tagatose veilig voor gebruik, gezien het ontbreken van een insuline- of bloedsuikerrespons. 

Tegenwoordig wordt deze zoetstof zelfs als voedingssupplement verkocht aangezien tagatose een gunstig effect op de darmflora heeft bij matig gebruik.

Pas op

Tagatose wordt geproduceerd uit melksuiker (lactose). 

In principe wordt de lactose bij deze zoetstofproductie volledig afgebroken. Dat zou betekenen dat het veilig in gebruik is voor mensen met een lactose-intolerantie. 

Alleen kan het altijd zo zijn dat er wat restjes lactose achterblijven die in het gezoete product terecht komen. Hierdoor kun je dus bij een lactose-intolerantie wel degelijk klachten ervaren. 

Er is tot dusver geen waarde vastgesteld dat je op een dag maximaal mag binnenkrijgen van tagatose.

2.11 Xylitol

Op de verpakkingen zie je Xylitol ook wel als E967 staan. 

Dit is de eerste polyol die ik bespreek. Je vindt het vooral terug in kauwgom, maar tegenwoordig ook in diverse deegwaren.

  • Xylitol valt onder de polyolen (of extensieve zoetstoffen)
  • Het heeft eenzelfde zoetkracht en smaak als suiker
  • Bevat 2,4 kcal per gram zoetstof.
  • Xylitol heeft dan misschien wel eenzelfde smaak als tafelsuiker; het kent tegelijkertijd die typisch frisse smaak. Vandaar dat het vaak wordt ingezet als zoetstof in suikervrije kauwgom.

2.11.1 Veiligheid van xylitol

Dat het eten van suikervrije kauwgom meerdere voordelen kent, weten de meeste mensen wel.

Zodra je na het eten op kauwgom kauwt, wordt de speekselaanmaak gestimuleerd, waarna schadelijke stofjes in de mond beter worden geëlimineerd. 

Xylitol doet hier nog een schepje bij bovenop.

Het voorkomt namelijk specifieke bacteriën die schadelijke zuurproducten aanmaken in de mond.

Xyilitol Mondgezondheid
  • Deze zoetstof kent dus (net als stevia) daadwerkelijk een gezondheidsvoordeel. In dit geval voor het gebit.

Wel is het zo dat xylitol een lichte invloed op de bloedsuikerspiegel heeft. Met licht bedoel ik dan ook echt licht. Aangezien er in de met xylitol gezoete producten dermate weinig van het stofje aanwezig is, is de impact te verwaarlozen.

Deze zoetstof is daarmee veilig voor diabetici, mits matig gebruik.

Er is geen waarde vastgesteld van wat je per dag maximaal mag binnenkrijgen aan xylitol.

2.12 Maltitol

Dit is één van de meestgebruikte zoetstoffen in suikervrije drop, chocolade en snoepjes. Je vindt het ook wel terug op de verpakking als E965.

Chocolade met maltitol
  • Maltitol valt onder de polyolen
  • De zoetkracht van maltitol zit op ongeveer 80% van suiker
  • Per gram bevat het 2,4 kcal

Een algeheel bekend probleem bij consumptie van maltitol is dat je last van de darmen kunt krijgen. Winderigheid en diarree zijn geen uitzondering.

2.12.1 Veiligheid van maltitol

Maltitol is niet de meest ideale zoetstof voor mensen met diabetes type 2. Het heeft namelijk wel degelijk invloed op de bloedsuikerspiegel.

Ook al is het een heel stuk minder dan standaard suiker, het triggert je insulinerespons. Het beste is daarom om als diabeet helemaal geen maltitol binnen te krijgen. 

Ook voor maltitol geldt dat er geen maximale waarde is vastgesteld wat je per dag binnen zou mogen krijgen. Wel wordt veelvuldig gebruik van deze zoetstof afgeraden, aangezien het een laxerend effect kan hebben. De ene persoon is daar gevoeliger voor dan de ander. 

2.13 Mannitol

Deze zoetstof is voornamelijk terug te vinden in suikervrije producten voor baby's en kinderen. Je herkent het aan het woordje mannitol of E421.

  • Mannitol is een polyol
  • De zoetstof heeft een zoetkracht van 70% van suiker
  • Bevat 2,4 kcal per gram
  • Mannitol kent zijn oorsprong uit planten zoals diverse paddenstoelen en zeewier.

2.13.1 Veiligheid van mannitol

Ook al lijkt mannitol op maltitol, het heeft een totaal andere werking op het lichaam. Daar maltitol wel degelijk invloed heeft op de bloedsuikerspiegel heeft mannitol dat niet.

Je kunt als diabeet dus prima producten consumeren met mannitol als zoetstof. Het heeft geen invloed op de bloedsuikerspiegel en wekt geen insulinerespons op.

Wel kan overmatig gebruik zorgen voor maag- en/of darmklachten. Dit geldt overigens voor vrijwel alle polyolen.

2.14 Sorbitol

Deze zoetstof is nog wat minder intensief dan de vorige. Je ziet het terug als E420 en kent zijn origine uit fruit.

  • Sorbitol valt onder de polyolen
  • Het heeft een zoetkracht van 60% van suiker
  • Bevat 2,4 kcal per gram
  • Sorbitol heeft een frisse smaak. Het wordt niet alleen als zoetmaker ingezet, maar ook als stabilisator. Hierdoor blijven bederfelijke producten (zoals zuivel) langer houdbaar.

2.14.1 Veiligheid van sorbitol

Eerder in deze blog kaartte ik de Glycemische Index al aan. Deze schaal geeft weer hoeveel impact een stofje heeft op de bloedsuikerspiegel.

De Glycemische Index (GI) is een schaal van 0 tot 100. 

Hierbij betekent dat 0 letterlijk géén impact op de bloedsuikerspiegel (zoals olijfolie).

Een product of ingrediënt met een GI van 100 heeft de grootste impact. 

Zoetstoffen bloedsuikerspiegel

Glucose heeft een GI van 100. Tafelsuiker zit op een GI van 65.

Inmiddels weet je dat maltitol een bloedsuikerverhoging veroorzaakt. Maltitol heeft namelijk een GI van 36. Dat is iets meer dan de helft van pure suiker (GI van 65).

Xylitol heeft een zeer lichte invloed. Een derde van maltitol met een GI van 12. Dat ziet er al een stuk beter uit. Helemaal wanneer je weet dat er maar zeer weinig in een kauwgompje zit. 

Wanneer je dan ook kauwgom kauwt met enkel zoetstoffen, hoef je je geen zorgen te maken over een bloedsuikerstijging. Die is er namelijk niet.

Sorbitol heeft nóg minder impact met een GI van 9. Idealiter neem je als diabeet producten met een GI van 0 of 1. Maar matig snoepjes eten of een kauwpompje kauwen waar zoetstoffen inzitten met een GI van 15 of lager kan ook nog wel door de beugel.

Vandaar dat sorbitol relatief veilig is voor diabeten. Er is geen maximale hoeveelheid vastgesteld. Maar ook bij deze polyol geldt dat overmatig gebruik kan zorgen voor darm- of maagklachten.

2.15 Erythritol

E968 of erythritol is een interessante en vrij unieke zoetstof. 

Want deze polyol heeft als enige GEEN calorieën en daarmee ook geen invloed op de bloedsuikerspiegel.

De Gi van erythritol is dan ook 0.

Erythritol
  • Erythritol valt onder de polyolen
  • Het heeft ongeveer 70% van de zoetkracht van suiker
  • Bevat geen kcal
  • Deze zoetstof is afkomstig uit natuurlijke producten zoals zuivel, fruit en wijn.

2.15.1 Erythritol is veilig voor consumptie

Ook op deze zoetstof zit geen vastgesteld maximum dat je per dag wel of niet zou mogen binnenkrijgen. Het is compleet veilig voor gebruik. En het mooie is dat je van erythritol niet die vervelende maag-/darmklachten krijgt. 


Dit betekent dus dat erythritol tot nu toe één van de beste zoetstoffen is die je maar kunt toepassen in je zoete gerechten.


De voordelen nog even op een rijtje; erythritol:

  • bevat GEEN calorieën. Alle andere polyolen bevatten altijd wel iets van calorieën. 
  • heeft geen invloed op de bloedsuikerspiegel. Is hiermee veilig voor gebruik voor mensen met diabetes type 2.
  • zorgt niet voor maag- of darmklachten. Dit, in tegenstelling tot de meeste andere polyolen
  • heeft geen maximale dagwaarde wat je mag nuttigen. Het is veilig voor menselijke consumptie.
  • verlengt de levensduur van verschillende producten. Een handigheidje bij de bereiding van bederfelijke producten zoals zuivel.

2.16 Lactitol 

Het woordje 'lact' uit lactitol (E966) is afkomstig van zijn oorspronkelijke bron: lactose. Deze zoetstof kun je, net zoals Tagatose, waarschijnlijk beter vermijden wanneer je een lactose-intolerantie hebt.

De kans is klein dat je een overgevoeligheidsreactie ontstaat en dat je klachten krijgt, maar de kans blijft aanwezig.

  • Deze zoetstof valt onder de polyolen
  • Lactitol heeft een lage zoetkracht van ongeveer 40% van tafelsuiker
  • Bevat net als de meeste andere polyolen 2,4 kcal per gram.

2.16.1 Veiligheid van lactitol

Voor diabeten is lactitol één van de meest veilige extensieve zoetstoffen. Het heeft namelijk een GI van <5. Je kunt hier dus prima gebruik van maken.

Wel is het zo dat je hier darm- of maagklachten van kunt krijgen. Voor mensen met een lactose-intolerantie is het extra oppassen geblazen gezien de zoetstof van lactose is gemaakt.

2.17 Isomalt

We zijn aangekomen bij de laatste zoetstof. Isomalt. Ook wel aangeduid met E953.

  • Isomalt is een polyol.
  • Het heeft ongeveer de halve zoetkracht van suiker
  • Bevat 2,4 kcal per gram zoetstof.

2.17.1 Veiligheid van isomalt

Isomalt komt voor in diverse producten zoals deegwaren en snoepgoed. Maar ook wordt het als zoetstof gebruikt om vitamine-zuigtabletten te zoeten.

Gezien de extreem lage Gi van isomalt (slechts 9) is het relatief veilig voor diabetici om te consumeren. De invloed op de bloedsuikerspiegel is te verwaarlozen.

Maar gezien het wel een kleine invloed heeft en ook bij hoge concentraties een negatieve invloed heeft op het maag-darmstelsel, wil je de consumptie beperken.

3.0 Conclusie: de beste zoetstoffen die je kunt consumeren

Zoals je hebt gelezen is de ene zoetstof de andere niet. Onze conclusie (en die van de wetenschap) is dat je als diabeet beter een met zoetstoffen gezoet product kunt nuttigen dan een met suiker gezoet product.

In mijn ogen zijn de meest veilige en gezonde zoetstoffen om te nemen:

  • Stevia. Deze intensieve zoetstof kent naast zijn niet-schadelijke kwaliteit zelfs lichte gezondheidsvoordelen. 
  • Erythritol. Als één van de weinige polyolen heeft deze zoetstof letterlijk 0 invloed op je bloedsuikerspiegel en krijg je er ook geen vervelende klachten van.
Daarnaast ben ik een voorstander van suikervrije kauwgom kauwen met het gezonde stofje xylitol. Zoals Xylifresh.

Ook al heeft xylitol een GI van meer dan 0, de hoeveelheid die je binnenkrijgt met één kauwgompje is verwaarloosbaar. En heeft daarmee ook geen invloed op je bloedsuiker.

Ga je echter 4 pakjes per dag leeg eten, dan is het natuurlijk een ander verhaal.

Verder kun je prima op een suikervrij kauwgompje kauwen, het kent zelfs lichte voordelen voor je alertheid en (orale) gezondheid..

3.1 En hoe zit het met de andere zoetmakers?

Al wil het internet je vaak anders doen geloven, ook andere zoetstoffen zoals aspartaam, acesulfaam-K, sucralose en de meeste andere zoetstoffen zijn veilig voor matige consumptie.

Tenzij je er specifiek een overgevoeligheid voor hebt uiteraard.

Wanneer je merkt dat je na het nuttigen van een bepaald product hoofdpijn of darmklachten krijgt; dan is het verstandig om consumptie te stoppen.

Zelf heb ik dit bijvoorbeeld met bepaalde suikervrije chocolade met het de zoetstof maltitol

Zoetstoffen versus Suiker

Ik krijg buikkrampen vlak nadat ik het heb gegeten. Tegenwoordig laat ik dit dan ook aan mij voorbij gaan.

3.1.2 Veel broodje aap verhalen

De extreme verhalen over aspartaam (zoals dat je er lichamelijke afwijkingen en tumoren van krijgt) zijn nooit echt bewezen. Uit een onderzoek leek het stofje schadelijk te zijn voor ratten, maar dit onderzoek was niet koosjer.

De autoriteiten hebben aspartaam dan ook veilig verklaard. Ook voor diabetici. Alleen als je de aandoening fenylketonurie hebt, dan moet je deze zoetstof niet consumeren.

Daarnaast kennen de intensieve zoetstoffen bijna altijd een maximale aanvaardbare hoeveelheid. Houd je hier aan. 

Met polyolen wil je ook niet overdrijven, aangezien de meeste mensen daar al gauw buikklachten van krijgen. Luister naar je lichaam. Wanneer je lijf zegt dat het iets niet goed verdraagt, stop dan met dat product.

3.2 Een diabetesvrij leven

De wereld van zoetstoffen is vrij ingewikkeld en bevat veel tegenstrijdigheden.

Hopelijk heb ik het in dit artikel een stuk toegankelijker en eenvoudiger voor je gemaakt, zodat je vanaf nu bewuster bent van wat je wel of niet kunt eten en drinken.

Wil jij de verdiepingsslag maken en je volgende stap zetten naar een leven ZONDER diabetes type 2? Die kans geef ik je nu gratis.

Recentelijk is namelijk ontdekt dat het mogelijk is om diabetes type 2 om te keren. Alles wat je nodig hebt kan je vinden in de supermarkt.

Je keert het om met één krachtige methode. Het is wat ik 'Het Diabetesvrij Geheimnoem. Over dit geheim heb ik een aantal pagina's geschreven dieje leven voorgoed zullen veranderen. Je zult daarin leren:

  • Waarom je diabetes type 2 hebt gekregen
  • Welk mechanisme je kan gebruiken om diabetes om te keren
  • De beste tips om binnen enkele weken diabetesvrij te zijn

Vul hieronder je e-mailadres in en dan stuur ik je het E-book gratis op.

Groetjes,

Marloes Schuurman

P.s: Hoe kijk jij nu tegen zoetstoffen aan?. Laat hieronder een reactie achter

About the Author

Marloes Schuurman is een medisch specialiste en een ervaringsdeskundige op het gebied van diabetes type 2.

  • Sebilla schreef:

    Heb nooit meer zoetstoffen of iers dergelijks meer gebruikt en ben er aan gewend dus houd ik vol wat ik bij jullie heb geleerd! Ondanks de voor oordelen van mijn kinderen. Die zijn het er niet mee eens .

  • A. Bruggink schreef:

    Complimenten over het genuanceerde en evenwichtige artikel over kunstmatige zoetstoffen. Als deskundige op het gebied van de medicinale chemie begrijp ik volledig wat het artikel zegt.
    Met beste groet, Alle.

  • Lea de Wit schreef:

    Heel leerzaam! Bedankt voor de uitleg.
    Een nuttig nieuwjaarsgeschenk!!Groeten, Lea

  • Martin Bourgondiën schreef:

    Na m’n “open hart” operatie zo’n 2 jaar geleden kreeg ik naast 8 andere verschillende medicijnen ook 2x /dag Glucophage/Metformine 500mg voorgeschreven . Nooit geweten dat ik “suiker” had. Na enkele maanden erin geslaagd om zonder inname toch +/- rond de veilige 100 waarde te blijven echter : bij controle door cardioloog als wel neuroloog (?) toch aangeraden om de tabletten te blijven innemen met argument dat de Gluco/Metform de andere medicijnen tbv o.a. hartslag, bloedvaten verwijding en bloeddruk etc., beter doen werken ( althans zo heb ik het begrepen ) dus maar weer gestart .
    Graag verneem ik uw mening / advies .
    Bij voorbaat dank en nog de beste wensen voor 2020 .
    Martin Bourgondiën

  • Tonny schreef:

    Heel interessant om te lezen. Ik gebruikte voir ik met jullie in aanraking kwam heel beperkt suiker en zoetstoffen al helemaal niet. Na het afronden van jullie cursus gebruik ik helemaal geen suiker meer, al zegt ook mijn dochter, dat ik best wel eens iets mag. Ben alleen zo suikervrij tegenwoordig, dat ik eigenlijk alles herl snel te zoet vind en hierdoor niet lekker. Krijg er vaak een bittere smaak aan over en dat wil ik zo houden. Bedankt jullie. Tonny

  • Marloes Schuurman schreef:

    Het beste kun je ons even een mailtje sturen over deze situatie. Dit is niet de plek om je persoonlijk medisch advies te geven ben ik bang :).

  • Wim Simons schreef:

    Dank je wel voor deze mail. Ik heb met positieve resultaten aan jullie cursus deelgenomen. Mijn lange termijn suiker was in 3 maanden van 63 eenheden gezakt naar 53 eenheden. Nog even en ik zit op de goede waarde van onder 51 eenheden. Ik ben echter een zoetekauw en daarom heel blij met jullie uitleg over de zoetstoffen. Groetjes Wim

  • Lutgarde Sprangers schreef:

    Dank u wel zeer leerzaam Beste wensen voor 2020 Lutgarde

  • R.J. de Wolf schreef:

    Wat een geweldig overzicht. Duidelijkerkan het volgens mij al niet meer.

  • margot van leeuwen schreef:

    Tjee .. ik ben geheel PERPLEX over deze “Suikervrij” Story !
    HULDE !!!! en veel DANK ! Heb ‘n huisarts in mijn familie , zal haar deze verhandeling laten lezen !! :Liefs van Margot.

  • Henry schreef:

    Goed stuk om te lezen ik wist er wel iets van .ik gebruik geen suiker ok geen zoetstof meer . Ik doe aan jullie cursus mee

  • Kristel De Brucker schreef:

    Bedankt voor dit mooi en interessant overzicht, ik ga daar zeker rekening mee houden!

  • Carmen schreef:

    Beste Marloes,
    Voor het eerst heb ik zo een goede opsomming gelezen over zoetstoffen geweldig bedankt!

  • Rob schreef:

    Kan je aangeven in hoeverre het gebruik van zoetstoffen invloed heeft op de productie en afgifte van insuline, bijvoorbeeld als Pavlov-respons?
    Daarnaast heb ik wel gehoord dat door het gebruik van zoetstoffen, het natuurlijke regel-mechanisme (gebaseerd op de ervaring van zoete smaak en toename van bloedsuiker) verstoord raakt.
    Hierdoor zal het lichaam op termijn ook niet meer goed reageren op het eten van fruit etc
    Mede daardoor ben ik zelf dus ook geen voorstander van het gebruik van zoetstoffen. En is het beter om gewoon de behoefte aan zoete producten zover mogelijk af te bouwen.

    • Marloes Schuurman schreef:

      Onderzoek is hier niet eenduidig over. Er lijken inderdaad Pavlov-achtige reacties te zijn maar andere onderzoeken wijzen dit weer uit. Wat je zegt over ‘op termijn zal het lichaam niet goed reageren’ is niet waar gelukkig. Het is hooguit dat het lichaam voor de gek wordt gehouden door de zoete smaak (ook houd je daarmee de behoefte voor zoet in stand). Wij zijn ook geen ‘voorstanders’ van zoetstoffen. Idealiter gebruik je ze niet en bouw je de behoefte af. Maar niet iedereen staat er zo in en daarom willen we toch de mensen die zoetstoffen willen gebruiken ‘de beste’ opties geven.

  • >
    Send this to a friend