Er zijn in Nederland en België tientallen soorten medicatie voor diabetes type 2. De werking loopt nogal uiteen per medicijn.
Sommige middelen zijn relatief mild en hebben daarmee ook minder heftige bijwerkingen. Andere hebben een sterker effect op je bloedsuiker, maar dat betekent meestal ook extra bijkomende ongemakken.
Het meest gebruikelijke is dat je een medicijn krijgt in tabletvorm, maar er zijn er ook diverse die je enkel met een injectie kunt toedienen.
Als farmaceut heb ik gezien dat er alsmaar nieuwe diabetes medicatie wordt verzonnen. In dit artikel krijg je een compleet overzicht van diabetes type 2 medicijnen die op dit moment op de markt zijn.
More...
Klik op de bovenstaande video voor meer informatie
Welke medicijnen zijn er om een hoge bloedsuiker te verlagen?
Globaal gezien is de medicamenteuze behandeling van diabetes type 2 onder te verdelen in drie stappen:
Er zijn op dit moment zeven categorieën diabetes type 2 medicatie die je voorgeschreven kunt krijgen.
Doel van dit artikel
Hieronder ga ik als farmaceut alle middelen kort bij langs om je zowel iets te vertellen over hun werking als de bijwerkingen die je kunt krijgen. Het is een compleet overzicht van alle diabetes type 2 medicatie die je kunt krijgen.
Wil je specifieke informatie over een middel? Dan kun je een kijkje nemen op het Farmaceutische Kompas of op medicijnkosten.nl van Zorginstituut Nederland.
Het verschil tussen de merknaam en generieke naam
In de farmaceutische wereld zit er een verschil tussen de merknaam (ook wel handelsnaam genoemd) van een medicijn en de generieke naam.
Op het moment dat het patent op een werkzame stof afloopt, mogen andere fabrikanten er ook hun eigen medicijnvariant van maken en uitbrengen.
Ze kunnen er dan in de verkoop voor kiezen om de naam van de werkzame stof (generieke naam) aan te houden of zelf iets verzinnen (merknaam).
Diverse merknamen met dezelfde werkzame stof
Het komt ook voor dat een fabrikant verschillende varianten maakt van één werkzame stof. Dit zag je bijvoorbeeld bij het bedrijf Novo Nordisk die Ozempic (met de werkzame stof semaglutide) ontwikkelde.
Dit medicijn was zo'n groot succes voor het bedrijf dat ze met de stof semaglutide andere medicijnvarianten ontwikkelden, zoals Rybelsus en Wegovy.
33 Soorten diabetes type 2 medicatie
Op dit moment bestaan er 7 categorieën bloedsuikermedicijnen. Onder elke categorie vallen één of meerdere werkzame stoffen met elk weer hun eigen merknamen.
De 7 categorieën zijn:
- Biguaniden
- Sulfonylureumderivaten
- DPP-4 remmers
- GLP-1 agonisten
- SGLT2-remmers
- Thiazolidinedionen
- Insuline-varianten
Hieronder wordt per categorie toegelicht welke werkzame stoffen en de daarbij behorende merknamen. Om te beginnen met de categorie biguaniden.
#1 Metformine is de eerstelijnsmedicatie tegen een hoge bloedsuiker
Metformine is het enige medicijn van de biguaniden dat tegenwoordig in Nederland nog wordt voorgeschreven. Onder de biguaniden vallen ook fenformine en buformine, maar deze zijn uit de handel gehaald vanwege levensgevaarlijke bijwerkingen.
Metformine zelf wordt oraal ingenomen als pil. Het is het eerste én meest voorgeschreven medicijn bij diabetes type 2. De reden hiervoor is dat metformine vaak al voldoende is om de bloedsuiker voor een langere tijd effectief te verlagen. Dat, terwijl het middel relatief mild is en de bijwerkingen vaak ook meevallen.
De werking van metformine vindt via 6 verschillende wegen plaats:
Metformine is onder drie namen verkrijgbaar:
De meest voorkomende bijwerkingen van metformine zijn:
Categorie: Sulfonylureumderivaten
De tweede categorie zijn de sulfonylureamderivaten die in de vorm van tabletten worden ingenomen. Er vallen diverse werkzame stoffen onder die doorgaans allemaal onder de generieke naam worden voorgeschreven:
- Gliclazide
- Glibenclamide
- Tolbutamide
- Glimepiride
Lees verder voor een toelichting per medicijn.
#2 Gliclazide
Gliclazide is onder twee namen verkrijgbaar:
In Nederland is gliclazide de meest gebruikte sulfonylureum. Dit komt omdat het door artsen wordt gezien als meest betrouwbare binnen deze medicijngroep.
De basiswerking van gliclazide:
De meest voorkomende bijwerkingen van gliclazide zijn:
#3 Glibenclamide
Glibenclamide is alleen onder dezelfde naam te verkrijgen. Het lijkt qua werking en bijwerkingen veel op gliclazide. Alleen is glibenclamide wel veel sterker en daarmee risicovoller.
Het blijkt dus nog effectiever en heviger je bloedsuiker te kunnen verlagen. Maar daarmee stijgt ook de kans op ongewenste neveneffecten.
#4 Tolbutamide
Tolbutamide is als werkzame stof alleen onder de generieke naam verkrijgbaar. Het is één van de oudste sulfonylureumderivaten, maar het wordt tegenwoordig nog maar zelden voorgeschreven.
Dit komt omdat andere middelen binnen dezelfde categorie beter effect hebben. Tolbutamide heeft vergelijkbare bijwerkingen als gliclazide en glibenclamide.
#5 Glimepiride
Glimepiride is onder twee namen verkrijgbaar:
Glimepiride is sterker dan gliclazide, maar milder dan glibenclamide. Het zit dus een beetje tussen de twee in. Ze werken wel allemaal op dezelfde manier door de alvleesklier te forceren om meer insuline te produceren. De bekendste bijwerkingen zijn identiek aan de andere sulfonylureumderivaten; hypo's, gewichtstoename en maag-darmklachten.
Categorie: DPP-4 remmers
DPP=4 remmers zijn relatief nieuwe diabetes type 2 medicijnen. Ze zijn nog maar enkele jaren op de markt. Binnen deze groep bevinden zich diverse werkzame stoffen, met allemaal hun eigen doch vergelijkbare werking.
Dit zijn de huidige bestaande DPP-4 remmers:
- Sitagliptine
- Linagliptine
- Saxagliptine
- Vidagliptine
Ze remmen allemaal op de één of andere manier een enzym genaamd dipeptidylpeptidase 4. Het remmen van dit enzym heeft diverse effecten op de insulineproductie en suikerwaarde.
Enerzijds zal je alvleesklier door een DPP-4 remmer meer insuline gaan afgeven en anderzijds dat er minder suikers worden vrijgegeven vanuit suikervoorraden in de lever en spieren.
#6 Sitagliptine
Sitagliptine is onder vier namen verkrijgbaar:
De meest voorkomende bijwerkingen van sitagliptine zijn:
#7 Linagliptine
Linagliptine is onder de naam Trajenta verkrijgbaar. Dit middel heeft (ongeveer) dezelfde bijwerkingen als sitagliptine hierboven.
#8 Saxagliptine
Saxagliptine is onder de naam Onglyza verkrijgbaar. Dit middel heeft een vergelijkbare werking en bijwerkingen als sitagliptine en linagliptine hierboven.
#9 Vildagliptine
Vidagliptine is onder de naam Galvus verkrijgbaar. Dit middel heeft vergelijkbare effecten en bijwerkingen als de andere DPP-4 remmers.
Categorie: GLP-1 agonisten
GLP-1 agonisten zijn de nieuwste 'hype' onder medicijnen voor diabetes type 2. Ook gebruiken steeds meer mensen zonder suikerziekte deze medicatie. Niet om hun bloedsuiker te verlagen, maar omdat deze medicijnen er dikwijls voor zorgen dat je flink gewicht verliest.
De klinieken met 'afvallen-met-injecties' programma's schieten als paddestoelen uit de grond. Mensen zijn bereid om er grof geld voor neer te leggen.
Onder de GLP-1 agonisten vallen de werkzame stoffen:
- Semaglutide
- Exenatide
- Liraglutide
- Lixisenatide
- Dulaglutide
- Tirzepatide
Alle GLP-1 agonisten hebben een vergelijkbare werking:
Belangrijk om te weten is dat GLP-1 agonisten tot op heden voornamelijk met behulp van een injectie toe te dienen zijn. Al zijn ze er wel mee bezig om ook meer varianten met tabletten binnen deze categorie te ontwikkelen.
Hieronder een toelichting per werkzame stof.
#10 Semaglutide
Semaglutide is als diabetes type 2 medicatie onder twee namen verkrijgbaar:
De meest voorkomende bijwerkingen van semaglutide zijn:
#11 Exenatide
Exenatide is onder twee namen verkrijgbaar:
Deze diabetesmedicatie heeft vergelijkbare effecten en bijwerkingen als de semaglutide.
#12 Liraglutide
Liraglutide is onder twee namen verkrijgbaar:
Liraglutide heeft vergelijkbare effecten en bijwerkingen als de andere GLP-1 agonisten.
#13 Lixisenatide
Lixisenatide is onder de naam Lyxumia te vinden. Dit middel heeft (ongeveer) dezelfde effecten en bijwerkingen als semaglutide, exenatide en liraglutide hierboven.
Sinds eind 2025 is deze diabetes type 2 medicatie niet meer beschikbaar.
#14 Dulaglutide
Dulaglutide is onder de naam Trulicity verkrijgbaar. Dit middel heeft vergelijkbare effecten en bijwerkingen als de andere medicijnen binnen dezelfde groep.
#15 Tirzepatide
De werkzame stof tirzepatide is bekend onder de merknaam Mounjaro. Tirzepatide lijkt veel op de andere GLP-1 agonisten, maar heeft nog een extra werking op de GIP receptor.
Dat zegt je misschien niet zoveel, maar betekent dat je alvleesklier nog meer gepusht wordt om extra insuline aan te maken.
Vaak gaat het gewichtsverlies met Mounjaro dan ook een stuk sneller, alleen zijn de bijwerkingen meestal ook heftiger.
Categorie: SGLT2-remmers
Van nature zorgen onze nieren ervoor dat dat suikers nooit via de urine worden uitgescheiden. Bij een ernstig verhoogde bloedsuiker kan het lichaam echter uit nood er toch voor zorgen dat die rem er vanaf gaat en er suikers via de urine worden geloosd.
SGLT2-remmers zijn medicijnen die de rem er nog verder vanaf halen en er dus voor zorgen dat je nieren overtollige suikers via de urine uitscheiden.
#16 Dapagliflozine
Dapagliflozine is te verkrijgen onder de merknaam Forxiga.
De meest bekende bijwekingen van SGLT2-remmers in het algemeen zijn:
#17 Empagliflozine
Empagliflozine wordt verkocht onder de merknaam Jardiance. Het heeft vergelijkbare effecten en bijwerkingen als de andere SGLT2-remmers.
#18 Canagliflozine
Canagliflozine is verkrijgbaar onder de handelsnaam Invokana. Het heeft vergelijkbare effecten en bijwerkingen als de andere SGLT2-remmers.
Categorie: Thiazolidinedionen
Onder de zogenaamde thiazolidinedionen valt slechts één medicijn die je hieronder ziet. Het is een bijzondere klasse diabetes type 2 medicatie, die ook minder vaak wordt voorgeschreven.
De aanloop voordat je effecten merkt is doorgaans ook wat langer dan andere diabetesmedicijnen.
Thiazolidinedionen dien je doorgaans in tabletvorm in te nemen. En deze categorie richt zich op het verhogen van je insuline gevoeligheid. Het zal dus de cellen minder insulineresistent maken, waardoor de bloedsuiker makkelijker kan dalen.
Meestvoorkomende bijwerkingen zijn:
#19 Pioglitazon
Actos is de merknaam van de werkzame stof pioglitazon. De kans is aannemelijk dat je als diabetes type 2 patiënt nog nooit van dit medicijn hebt gehoord. Pioglitazon wordt namelijk de laatste jaren in veel mindere mate voorgeschreven.
De farmaceutische industrie is een commercieel gebeuren. Op het moment dat er een nieuwe stof wordt uitgevonden waar meer aan verdiend kan worden, dan zullen andere bestaande middelen naar de achtergrond verdwijnen.
Dat is ook bij Actos gebeurd. De medicatie heeft heeft plaats heeft gemaakt voor middelen zoals Ozempic en Wegovy.
Categorie: Insuline-varianten
Indien één of meer van bovenstaande middelen niet meer genoeg effect hebben, wordt er vaak als laatste 'redmiddel' een variant van insuline voorgeschreven. Er bestaat geen insuline in tabletvorm, dus dit gaat altijd in de vorm van een injectie.
Insuline is het lichaamseigen hormoon (aangemaakt in je alvleesklier) wat essentieel is voor het opnemen van voedingsstoffen uit je bloed. Het is vooral belangrijk bij het opnemen van suikers en koolhydraten.
Insuline wordt ook wel eens het opslaghormoon genoemd. Om suikers uit je bloed op te nemen moet er voldoende insuline aanwezig zijn en moet je voldoende gevoelig zijn voor insuline.
Waarin verschillen de soorten insuline van elkaar?
Insuline als diabetes type 2 medicatie is in verschillende vormen verkrijgbaar. Wat de ene vorm van de andere vorm onderscheidt is hoe lang het duurt voordat het begint te werken én de totale werkingsduur.
Afhankelijk van hoe ernstig je diabetes type 1 of 2 is, zul je verschillende vormen van insuline nodig hebben.
Vaak heb je bij type 2 alleen snelwerkende insuline nodig die je voor/tijdens de maaltijd injecteert. Dit doe je om de suikerpiek van de maaltijd op te kunnen vangen. Bij type 1 is het iets anders omdat deze mensen helemaal geen insuline zelf aanmaken.
Uiteindelijk wordt er per individuele patiënt gekeken wat hij/zij nodig heeft. Er is niet per se één universeel plan wat bij elke diabeet toepasbaar is.
De bijwerkingen van alle insuline-soorten zijn universeel
Het maakt niet uit welke vorm van insuline je gebruikt, de bijwerkingen blijven hetzelfde.
Het enige wat eigenlijk veranderd is de kans op een te lage bloedsuiker. Deze is bij een snelwerkende insuline veel hoger dan bij een langzaamwerkende insuline.
Waarom? Omdat een snelwerkende insuline je bloedsuikerspiegel snel verlaagt, terwijl een langzaamwerkende insuline dat niet doet. Dat maakt snelwerkende insuline een stuk gevaarlijker dan niet-snelwerkende insuline.
Bij een langzaamwerkende insuline, kun je nog snel iets eten voordat je bloedsuiker te laag wordt. Bij een snelwerkende is dat veel lastiger omdat het juist zo snel je bloedsuiker verlaagt.
De meest voorkomende bijwerkingen van insuline zijn:
Hieronder zal ik op de vele vormen van insuline ingaan. Ik laat je zien onder welke namen ze verkrijgbaar zijn en wat de verschillende in opname- en werkingssnelheid zijn.
#20 Insuline aspart
Insuline aspart is onder drie namen verkrijgbaar:
Het is een superkortwerkende insuline. Werking begint maximaal na 1 tot 3 uur en de totale werkingsduur is 3 tot 5 uur.
#21 Insuline aspart/insuline aspart protamine
Insuline aspart/insuline aspart protamine is alleen onder de naam Novomix verkrijgbaar.
Het is een mengsel van superkortwerkende insuline (insuline aspart) en middellange insuline (insuline aspart protamine).
Werking is binnen 10–20 minuten toedienen. Werkingsduur is tot 24 uur.
#22 Insuline degludec
Insuline degludec is alleen onder de naam Tresiba verkrijgbaar.
Het is een ultra langwerkende insuline.
De werking van insuline degludec is minimaal 42 uur. Dat is een zeer lange werking voor diabetes type 2 medicatie.
#23 Insuline degludec/insuline aspart
Insuline degludec/insuline aspart is alleen onder de naam Ryzodeg verkrijgbaar.
Het is een mengsel van superkortwerkende insuline (insuline aspart) en ultra langwerkende insuline (insuline degludec).
Werking is binnen 10–20 minuten. De werking is minimaal 42 uur.
#24 Insuline degludec/liraglutide
Insuline degludec/liraglutide is alleen onder de naam Xultophy verkrijgbaar.
Het is een mengsel van ultra langwerkende insuline en liraglutide (deze hebben we bij #12 behandeld).
Ook hier is de werking minimaal 42 uur van de insuline, terwijl de liraglutide maximaal 24 uur werkzaam is.
#25 Insuline detemir
Insuline detemir is alleen onder de naam Levemir verkrijgbaar.
Het is een langwerkende insuline.
De werkzaamheid hangt een beetje van de dosering af maar het is maximaal 24 uur.
#26 Insuline glargine
Insuline glargine is onder drie namen verkrijgbaar:
Het is een langwerkende insuline.
De werkzaamheid is maximaal 24 uur. Als je Toujeo krijgt kan de werking meer dan 24 uur zijn.
#27 Insuline glargine/lixisenatide
Insuline glargine/lixisenatide is alleen onder de naam Suliqua verkrijgbaar.
Het is een mengsel van langwerkende insuline en lixisenatide (deze hebben we al bij #13 behandeld).
De werking is hier maximaal 24 uur.
#28 Insuline glulisine
Insuline glulisine is alleen onder de naam Apidra verkrijgbaar.
Het is een superkortwerkende insuline. Werking begint maximaal na 1 uur en de totale werkingsduur is 2 tot 5 uur.
#29 Insuline lispro
Insuline lispro is onder twee namen verkrijgbaar:
Het is een zeer kortwerkende insuline. De effecten treden binnen 1 uur op en de maximale werkingsduur is 2 tot 5 uur.
#30 Insuline lispro/insuline lispro protamine
Insuline lispro/insuline lispro protamine is alleen onder de naam Humalog Mix verkrijgbaar.
Het is een mengsel van superkortwerkende insuline (insuline lispro) en een middellangwerkende insuline (insuline lispro protamine).
De werking begint binnen 15 minuten en de totale werkingsduur is 11 tot 24 uur.
#31 Standaard insuline
Standaard insuline is onder vijf namen verkrijgbaar:
Het is een kortwerkende insuline. Werking begint maximaal na 1 tot 4 uur en de totale werkingsduur is 7 tot 9 uur.
#32 Gewone insuline/insuline isofaan
Gewone insuline/insuline isofaan is onder vier namen verkrijgbaar:
Het is een mengsel van kortwerkende insuline (gewone insuline) en een middellangwerkende insuline (insuline isofaan).
De werking begint binnen 30 tot 60 minuten en de maximale werkingsduur is 11 tot 24 uur.
#33 Insuline isofaan
Insuline isofaan is onder drie namen verkrijgbaar:
Het is een middel-langwerkende insuline. Werking begint maximaal na 3 tot 11 uur en de totale werkingsduur is 11 tot 24 uur.
Gebruik het Diabetesvrij Geheim om afscheid te nemen van alle soorten diabetes type 2 medicatie
Handig, zo'n overzicht met de 33 meest voorgeschreven soorten diabetesmedicatie. Maar hoe fijn is het als je dergelijke medicatie helemaal niet meer nodig hebt?
Recentelijk is namelijk ontdekt dat het mogelijk is om diabetes type 2 om te keren. Alles wat je nodig hebt kan je vinden in de supermarkt.
Je keert het om met één krachtige methode. Het is wat ik 'Het Diabetesvrij Geheim' noem. Over dit geheim heb ik een aantal pagina's geschreven die je leven voorgoed zullen veranderen. Je zult daarin leren:
- Waarom je diabetes type 2 hebt gekregen
- Welk mechanisme je kan gebruiken om diabetes om te keren
- De beste tips om binnen enkele weken diabetesvrij te zijn
Vul hieronder je e-mailadres in en dan stuur ik je het E-book gratis op.
Groetjes,
Ben Kuiper
P.s: Welke soort of soorten diabetes type 2 medicatie gebruik jij? En gaat dat je goed af of heb je veel last van bijwerkingen? Laat hieronder een reactie achter
Dit artikel is als laatst bijgewerkt op: 10 maart 2026
Ik heb een poos terug een nieuw medicijn gekregen waarvan ik de naam niet meer weet
Het wordt geproduceerd door Boeringer Ingelheim
Ik zie dit medicijn er niet tussen staan
Ik reageerde helaas niet goed op dit medicijn want ik kreeg er blaasontsteking van
Verder ging het goed.
Is dit soms uit de handel?
Ik heb geen idee welke je bedoelt. Ik zou toch echt een naam moeten hebben. De producent die je noemt maakt veel meer middelen dus ik kan op basis van je omschrijving niet achterhalen welke het is.